Je schrijft je uit met één aangifte bij de gemeente. Wat eraan vastzit is veel groter dan dat formulier: je zorgverzekering, je toeslagen, je AOW-opbouw en je belastingaangifte hangen allemaal aan dezelfde datum. Hieronder staat wat er verandert, en welke dingen je alleen vóór of alleen ná die datum kunt doen.
Wanneer het moet
Verwacht je dat je de komende twaalf maanden langer dan acht maanden buiten Nederland woont, dan doe je aangifte van vertrek naar het buitenland bij je gemeente. Dat geldt ook als je nog niet zeker weet of het voorgoed is.
Het venster is kort. Je kunt de aangifte pas vlak voor vertrek doen, bij de meeste gemeenten vanaf vijf dagen ervoor, en uiterlijk op de dag zelf. Sommige gemeenten laten het online met DigiD, andere willen je aan de balie zien. Iedereen van zestien jaar en ouder die meegaat, tekent zelf of komt zelf mee. Kinderen daaronder meld je als ouder. Kijk dus op de site van je eigen gemeente voordat je een vlucht boekt, en lees de algemene uitleg over emigratie erbij.
De vertrekdatum die je opgeeft is het scharnierpunt voor alles hieronder. Kies hem precies.
Je zorgverzekering stopt niet vanzelf
Je Nederlandse zorgverzekering hangt aan je verzekeringsplicht, en die eindigt zodra je niet meer in Nederland woont of werkt. De polis zelf loopt door tot je hem opzegt. Je zegt hem dus zelf op, per je vertrekdatum, en je verzekeraar vraagt vrijwel altijd om een bewijs van uitschrijving.
Beide kanten van die datum doen pijn. Te vroeg opzeggen geeft een gat waarin je onverzekerd bent. Te laat betekent dubbel betalen, want in Noorwegen loopt je dekking via het lidmaatschap van folketrygden en niet via een polis die je zelf uitkiest. Laat de twee op de dag aansluiten, niet op de maand.
Toeslagen, kinderbijslag en AOW
- Toeslagen stoppen niet doordat de gemeente je uitschrijft. Je geeft de wijziging zelf door; zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag hangen elk aan iets anders (je verzekering, je huurwoning, je opvang). Wat je te veel krijgt, vordert de Belastingdienst later terug.
- Kinderbijslag stopt in de regel als je niet meer in Nederland woont of werkt. Binnen de EER geldt coördinatie: welk land betaalt, hangt af van waar jij en je partner werken. In Noorwegen heet het barnetrygd en vraag je het zelf aan. De SVB beschrijft per situatie wat er geldt.
- AOW-opbouw stopt. Je bouwt twee procent per verzekerd jaar op, over vijftig jaar. Vijf jaar Noorwegen is dus ongeveer tien procent minder AOW, tenzij je je vrijwillig bijverzekert. Dat kan, maar de aanvraagtermijn na het einde van je verplichte verzekering is kort en de premie is niet symbolisch. De SVB noemt de termijn en de voorwaarden. Daar staat tegenover dat je in Noorwegen eigen pensioen opbouwt.
Het jaar van vertrek bij de Belastingdienst
In het jaar dat je verhuist, ben je een deel van het jaar binnenlands en een deel buitenlands belastingplichtig. Daar hoort een apart aangifteformulier bij, het M-biljet. Dat komt meestal later dan de gewone aangifte en je moet het soms zelf aanvragen bij de Belastingdienst. Heb je een voorlopige aanslag lopen, bijvoorbeeld voor hypotheekrenteaftrek, zet die dan stop per je vertrekdatum. Anders betaal je het volgend jaar terug.
Wat er daarna geldt, hangt af van wat je in Nederland aanhoudt: een koopwoning, een bedrijf, een lijfrente, een baan. Wij geven geen fiscaal advies. Dit is het punt waarop een eigen adviseur zichzelf meestal terugverdient.
BSN, DigiD en de RNI
Je burgerservicenummer blijft van jou. Bij uitschrijving verhuist je registratie van de BRP naar de Registratie Niet-Ingezetenen, en je blijft dus vindbaar voor de overheid. Je DigiD blijft ook werken, maar een deel van de diensten erachter valt weg zodra je geen ingezetene meer bent, en een nieuwe DigiD aanvragen vanuit het buitenland is een stuk omslachtiger. Installeer de DigiD-app vóór vertrek op een telefoon die je meeneemt, en zorg dat je herstelmethode ook werkt met een Noors nummer.
Bank, post en stemrecht
Geen enkele regel zegt dat je Nederlandse rekening dichtgaat, maar banken bepalen zelf wie ze als niet-ingezetene accepteren. Vraag het vóór je vertrek schriftelijk aan je bank en geef je nieuwe adres netjes door. Post naar je oude adres houdt ooit op, dus zeg abonnementen en verzekeringen op voordat ze zich vanzelf verlengen.
Je stemrecht blijft bestaan voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement, maar alleen als je je apart laat registreren als kiezer in het buitenland. Gemeenteraad en provinciale staten vervallen.
De volgorde is het echte werk
Alleen vóór je uitschrijving: paspoorten en identiteitskaarten van het hele gezin vernieuwen, meertalige uittreksels van geboorte- en huwelijksakten aanvragen bij de gemeente waar de akte ligt, een uittreksel BRP meenemen, en je DigiD op orde brengen.
Alleen erna: het bewijs van uitschrijving naar je zorgverzekeraar, je Noorse registratie, en het M-biljet.
In het platform staat precies deze volgorde als een tijdlijn met datums en herinneringen, zodat je niet hoeft te onthouden wat er vóór en wat er ná die ene datum hoort.